Producten op het forum
Geschreven door Machteld donderdag, 28 juli 2011 09:00
Lekker ijs kan volledig in de vriezer gemaakt worden, maar een ijsmachine heeft veel voordelen. Het ijs wordt smakelijker door het non-stop roeren, het bevat minder ijskristallen en het is vaak binnen 40 minuten klaar. In dit overzicht lees je welke ijsmachines er bestaan.
De Handmatige
Wie denkt dat de ijsmachine een moderne uitvinding is, komt bedrogen uit: deze bestaat al ruim 150 jaar. In 1846 vond de Amerikaanse Nancy Johnson, de vrouw van een marine officier, de eerste ijsmachine uit. Goed, tegenwoordig komen ze met een stekkertje, maar het principe er achter is niet veranderd: je
neemt een grote ton, een kleinere die daar in past en ruime hoeveelheden zout en ijs. Zet de kleine ton in de grote, vul de ruimte tussen de tonnen in op met zout en ijs (5 keer zoveel ijs als zout) en giet het room- of sapmengsel in de kleine ton. Vervolgens moet je het mengsel blijven roeren, tot het ijs stevig is geworden. Wie zich afvraagt hoe ze vroeger in eerste instantie aan dat koelende ijs kwamen: het moest dus of vriezen of het ijs moest uit ijskelders gehaald worden. Dat water koeler wordt door zout werd overigens al in het jaar 300 beschreven in het Indiase gedicht 'Pancatantra'.
Je kunt zo'n handmatige, niet-elektronische ijsmachine ook zelf maken. Wie in is voor een leuk, klein experimentje kan het zelfs doen met behulp van 2 ZipLoc-zakken, zoals hier is beschreven in een cartoon. Soms worden 'antieke' ijsmachines nog tweedehands aangeboden. Helaas zijn die exemplaren vaak gemaakt van loodhoudende metalen: leuk voor de heb, maar het is gezonder om daarin gemaakt ijs niet op te eten.
De Voorgekoelde
Dit is het bekendste model. Het wordt verkocht bij verkopers van elektronica en huishoudelijke apparaten, kookwinkels en zelfs zo af en toe bij zaken als het Kruidvat en de Gamma. Het werkt op dezelfde manier als de handmatige ijsmachines van hierboven, maar gelukkig hoef je niet te slepen met zout en ijsblokjes. Dat zit namelijk al verborgen in de wanden van het losse, komvormige koelelement!
De rest van de machine bestaat uit een kunststoffen bak, een elektrisch mechanisme en een roerhulpstuk. Op het moment dat jouw ijsmengsel helemaal klaar is om tot ijs te worden gedraaid, haal je het koelelement uit de vriezer en zet je deze in de kunststoffen bak. Je maakt het roerhulpstuk vast aan de deksel (met daarin het elektrisch mechanisme), klikt de deksel vast en zet de machine aan. Dan kun je het ijsmengsel door de vulopening in het deksel in het koelelement gieten. Na 30-50 minuten is je ijs klaar. Omdat het koelelement zo opwarmt, zal deze het ijs daarna niet verder kunnen koelen. Mocht het nog niet hard genoeg zijn, dan moet het ijs toch nog enkele uren in de vriezer.
Schoonmaken is makkelijk. Je laat het element verder ontdooien, spoelt het af met water en na het afdrogen kan het opgeborgen worden.
Met deze machine maak je roomijs en sorbets (voor softijs zul je een speciale softijsmachine moeten aanschaffen die extra veel lucht in het ijs inbrengt). Ze zijn niet duur (de prijzen liggen tussen de €20 en €100), goed verkrijgbaar, niet al te groot en geven een prima eindresultaat. Het nadeel is dat je er wel aan moet denken het koelelement ruimschoots van tevoren in de diepvries te leggen; vaak duurt het zo'n 18-24 uur voordat die volledig bevroren is. Voldoende ruimte in je vriezer is dus een must, zeker als je de bak er permanent in laat liggen. Wil je meer porties ijs draaien, dan moet je dus telkens een dag wachten.
Veel van deze ijsmachines belanden al snel, soms nog onuitgepakt, ergens in de kelder (tezamen met de broodbakmachine) of, als ze geluk hebben, op Marktplaats. Voor wie op zoek is naar zo'n ijsmachine voor een zacht prijsje, kan die site dus uitkomst bieden.
De Zelfvriezende
De zelfvriezende modellen zijn behept met een compressor, daarom is er geen los koelelement nodig; deze machine werkt net als een klein vriezertje. Maar dan met een grote roerstaaf. De ruimte in je vriezer kun je dus vullen met bakken met eigengemaakt ijs, want met deze machines maak je meerdere smaken 
achter elkaar. Wel neemt dit type meer plaats in in je keukenkast en op het aanrecht. Als je geregeld ijs maakt, is dit een praktische aanschaf. Maak je het maar af en toe, dan ben je waarschijnlijk beter af met een niet-zelfvriezend exemplaar.
De prijzen voor deze machines zijn de afgelopen jaren flink gezakt en je kunt ze nu al kopen vanaf €110. Voor de toppers in dit segment betaal je honderden euro's meer. De Lidl heeft de laatste jaren in augustus een zelfvriezende ijsmachine van Unold in de aanbieding gehad voor €100. Wie geduldiger is kan Marktplaats in de gaten houden, want zo heel af en toe duikt daar een zelfvriezende machine op. Let wel op dat je een machine koopt waarvan de ijskom verwijderd kan worden; dit vergemakkelijkt het schoonmaken.
De Professionele
Veel profs gaan voor een echte Pacojet, een Zwitserse keukenuitvinding. Je zou denken dat dit gewoon een luxe uitvoering van een zelfvriezende ijsmachine is, maar het werkt heel anders. Eerst vul je de bijbehorende kommen met bijvoorbeeld een mix van vruchtensap en suikersiroop, dit laat je invriezen en dan pas gaat de Pacojet er mee aan de slag: binnen een mum van tijd snijden de messen in de machine het ijs superfijn, zodat het een perfecte textuur krijgt. Normaal heeft ijs suiker nodig voor de textuur en om te voorkomen dat het te hard wordt, maar met deze machine zou je een vruchtensap- of puree dus ongezoet kunnen laten. Zo'n bijzondere machine komt met een bijzonder groot prijskaartje van enkele duizenden euro's, maar er is sprake van dat er in de nabije toekomst een goedkopere versie uitkomt, speciaal voor de thuiskeuken!
De Gimmick
Helemaal hip is ijs gemaakt met behulp van vloeibare stikstof. Het gas is niet alleen geschikt voor het bevriezen van wratten 
en het invriezen van eicellen; in het afgelopen decennium heeft het de keukens van vele topkoks (Adria, Blumenthal) verovert. Bij het Londense Chin-Chin Labs wordt het (nog onbevroren) ijsmengsel vermengd met vloeibare stikstof. Dankzij de -196C is het ijs meteen gereed en van ijskristallen heb je zo ook geen last. Vloeibare stikstof verdampt heel snel, dus je hoeft niet bang te zijn dat je ijsje aan je tong zal vastvriezen. Op dit procedee, de veiligheidsbrillen en de witte jassen na, is Chin Chin net een gewoon ijssalon; als je ijsje klaar is, mag je zelf je topping kiezen. Gastredacteur Jessica bracht een bezoekje aan de zaak en maakte er een fotoreportage van (zie hier).
Overigens wordt in Nederland en België iets soortgelijks aan geboden door IceFondue. In restaurants in Bussum, Enschede, Eindhoven, Nuenen, Voorschoten en Roosdaal en Wijnegem is het mogelijk om stukjes fruit of cake onder te dompelen in een stikstofbadje.
